Progressive Reinforcement Training Manifesto

geschreven door Emily Larlham
vertaald naar NL door: Annieke Lamers

Er bestaat een vorm van training voor dieren zonder gebruik van intimidatie, confrontatie, geweld, berispingen of dominantie.

Deze geweldloze manier van training heeft vele namen gehad: onder andere “Clicker Training”, “Positieve Training”, “Positieve Bekrachtiging Training” en “Het Beloonsysteem”. Toch is het nodig dat er een nieuwe naam komt. Een naam die duidelijker, specifieker en inspirerend is. Dat is nodig omdat de namen hierboven de afgelopen jaren zo losjes gebruikt zijn dat ze hun originele betekenis verliezen. Hoe is dit gebeurd?

Trainers die dwangmethoden gebruiken, integreren soms ook een clicker (een geluidmaker die gewenst gedrag markeert) in hun training en noemen zichzelf dan “Clicker Trainers”. Trainers die pijnlijke of intimiderende methoden gebruiken, vullen hun training aan met voedsel en speeltjes als beloning en noemen zichzelf ʻBeloningsgerichte Trainersʼ of ʻPositieve Belonings Trainersʼ. Het is nu al mogelijk dat een hondeneigenaar op zoek gaat naar de hulp van een trainer die claimt ʻPositiefʼ te zijn, om vervolgens te ontdekken dat die trainer regelmatig fysiek geweld tegen dieren gebruikt.

Ik stel een nieuwe term voor, die trainers en publiek kunnen gebruiken om te verwijzen naar deze vorm van moderne training – een trainingssysteem dat niet alleen humaan, barmhartig en betrouwbaar is, maar ook gebaseerd op de laatste wetenschappelijke studies. Omdat deze vorm van training steeds de nieuwste en meest betrouwbare wetenschappelijke informatie gebruikt, en omdat het een evolutionaire beweging naar een harmonieuzere relatie tussen mensen en de dieren die met hen leven bewerkstelligt, stel ik voor om deze manier van training voortaan Progressive Reinforcement (Progressieve Bekrachtiging) Training te noemen.

Progressive Reinforcement Training betekent:

1) het gebruiken van slechts 2 van de 4 mogelijke types Operante Conditionering: Positieve Bekrachtiging en, in veel mindere mate, Negatieve Straf.

De essentie van Operante Conditionering is een proces waardoor dieren leren door de gevolgen van hun acties. Een gevolg wordt een ʻbekrachtigingʼ genoemd als het gedrag erdoor toeneemt, of een ʻstrafʼ als het gedrag erdoor afneemt. Er zijn vier categoriën (of ʻquadratenʼ) binnen Operante Conditionering: Positieve Bekrachtiging, Negatieve Straf, Positieve Straf en Negatieve Bekrachtiging. De twee categoriën die Progressive Reinforcement Trainers niet opzettelijk gebruiken zijn Positieve Straf en Negatieve Bekrachtiging.

Positieve Bekrachtiging betekent simpelweg dat je het gedrag van een dier kan bekrachtigen door hem toegang the geven tot iets wat het dier als bekrachtigend ervaart – oftewel, iets wat maakt dat het dier zijn gedrag waarschijnlijk in de toekomst zal herhalen (dit kan voer zijn, een speeltje, of toegang tot een bepaalde omgeving, bijvoorbeeld).

Een voorbeeld: Als je hond komt wanneer jij hem roept, dan geef je hem iets lekkers, je gooit een bal, of je stuurt de hond weer weg om met andere honden te spelen. Nog een voorbeeld: Je staat de hond toe om iemand gedag te zeggen – ALS hij op weg naar die persoon aan een losse lijn loopt, zonder te trekken.

Negatieve Straf betekent het verwijderen of voorkomen van toegang tot iets wat het dier als bekrachtigend ervaart, zodat het gedrag in de toekomst waarschijnlijk minder wordt. Negatieve Straf wordt vooral gebruikt wanneer je een fout in je training hebt gemaakt.

Een voorbeeld: Als je een hond aan het leren bent niet tegen mensen op te springen, dan bekrachtig je eerst het niet-opspringen in spannende situaties, en als de hond dan toch springt, dan besteedt je even geen aandacht aan de hond (bij de ene hond blijf je stokstijf staan, zonder de hond aan te kijken, bij de andere hond draai je hem je rug toe). Door het ontzeggen van jouw aandacht gebruik je Negatieve Straf. Als je daarintegen een hond probeert te leren niet tegen je op te springen door alleen maar Negatieve Straf te gebruiken (je aandacht voor de hond wegnemen) – dan kan de hond
gefrustreerd raken. Het is waar dat als de hond ontdekt dat opspringen geen aandacht oplevert, hij een ander gedrag zal proberen – maar een hond zal eerder kiezen voor hoger springen, blaffen, piepen of zelfs zijn tanden gebruiken, in plaats van rustig staan of zitten om aandacht te krijgen. Door de hond eerst te belonen voor het gedrag wat je wél wilt, geef je de hond de mogelijkheid om te kiezen voor het beloonde gedrag als ander gedrag niet werkt.

2) het bekrachtigen van gewenst gedrag, onderbreken van ongewenst gedrag met een positief bekrachtigd ʻhierʼ of aandacht geluidje, bekrachtigen van gedrag wat onverenigbaar is met ongewenst gedrag, en het gebruik van management van de omgeving van het dier om te voorkomen dat ongewenst gedrag wordt bekrachtigd.

Een voorbeeld: Als je de hond wilt leren niet op de bank te liggen, dan leer je de hond eerst wat je wél wilt. Oftewel, je leert hem om op zijn eigen plaats (mand, kleed etc.) te gaan liggen. Als hij dan probeert om op de bank te klimmen, dan onderbreek je hem en stuur je hem naar de juiste plaats zodat het op de bank klimmen niet bekrachtigd wordt. Tijdens het leerproces gebruik je ook management en voorkomen van fouten; als je niet thuis bent, blokkeer je de toegang tot de bank, omdat hij waarschijnlijk zal kiezen voor op de bank liggen – en ervoor bekrachtigd worden – als jij er niet bent.

Het conditioneren van je hond om te reageren op een positief bekrachtigd aandachtssignaal of komsignaal is gemakkelijk. Daarna kun je dit geluid of signaal gebruiken om ongewenst gedrag te onderbreken, zodat de hond niet bekrachtigd wordt voor het vertonen van dat gedrag en zodat het gedrag in de toekomst minder voorkomt.

3) gebruik van humane, effectieve, respectvolle training gebaseerd op het nieuwste wetenschappelijk bewijs.
4) rekening houden met de emotionele staat en het stressniveau van het dier.

Trainers die gebruik maken van Progressive Reinforcement, lezen de lichaamstaal van een dier zo goed als ze kunnen om stress- of opwindings-signalen tijdig te herkennen en hier hun trainingsaanpak op aan te passen.

5) het gebruik van een markeersignaal om te trainen, of dat nu een clicker, een ander geluidssignaal, je stem of aanraking, of een visueel markeersignaal is. Of juist geen markeersignaal gebruiken en in plaats daarvan het dier bekrachtigen door iets lekkers direct in de bek te stoppen.

Een markeersignaal kan gebruikt worden om heel precies gedrag aan te wijzen. Dit vertelt het dier dat wat hij op dat precieze moment doet, hem een bekrachtiging zal opleveren.

Bijvoorbeeld: Als de hond zit, kan de trainer clicken terwijl de hond zit, en daarna de hond iets lekkers geven. Of de trainer zegt ʻYes!ʼ in een opgewekte toon als de hond zit en voert de hond dan iets lekkers, of laat de hond vrij om een speeltje te pakken, of om naar buiten te gaan.

Het bekrachtigen van gedrag is ook zonder markeersignaal mogelijk. Je kunt bijvoorbeeld de hond iets lekkers geven voor het kijken naar een andere hond, waardoor je zijn emotionele reactie op de andere hond verandert. Dit heet Klassiek Conditioneren. Je kunt je hond ook bekrachtigen voor in huis of buiten rustig liggen, door iets lekkers tussen zijn poten te gooien als hij niet met jou bezig is. De hond leert dat rustig liggen hem iets oplevert, en daardoor zal het gedrag in de toekomst vaker voorkomen.

Progressive Reinforcement Training betekent dat je je uiterste best doet om bovenstaande richtlijnen aan te houden – niet alleen tijdens officiële training, maar 100% van de tijd die je met een dier doorbrengt.

Progressive Reinforcement Training betekent niet:

1) Het opzettelijk gebruiken van Positieve Straf of Negatieve Bekrachtiging, of dat nu op zichzelf staat of in verhouding tot de andere categorieën van Operante Conditionering.

Positieve Straf betekent opzettelijk het dier iets aandoen of een straf aan zijn omgeving toevoegen om daarmee te zorgen dat gedrag in de toekomst waarschijnlijk minder of niet meer voorkomt.
Voorbeelden: Citronella in het gezicht van de hond spuiten als hij blaft. Schreeuwen tegen de hond als hij zonder toestemming overeind komt uit een Af en Blijf. Negatieve Bekrachtiging betekent het verwijderen van een straf om het gedrag van een dier te bekrachtigen.

Voorbeelden: De continue schokfunctie van een electrische halsband gebruiken totdat de hond naar je toe komt en daarmee stoppen als hij komt. De hond duwen totdat hij gaat liggen en daarmee stoppen als hij ligt.

2) Je stem, aanraking of lichaamstaaal gebruiken om een dier te intimideren.
Voorbeelden: staren naar een dier; opzettelijk over hem heen hangen; duwen, trekken, of je stem op intimiderende wijze gebruiken om gedrag te onderdrukken.

3) Opzettelijk negeren van de het stressniveau en de stress-signalen van een dier.
4) Het erop na houden van egoïstische doelen voor je training.

Een toewijding aan Progressive Reinforcement betekent dat je nooit opzettelijk de intimiderende tactieken hierboven gebruikt – nooit in je training, en nooit wanneer je tijd doorbrengt met een dier.

Waarom geen Positieve Straf en Negatieve Bekrachtiging gebruiken?

Om wetenschappelijke, morele en ethische redenen. Het gebruik van deze vormen van conditionering kan ongewenste bijwerkingen hebben, naast het trauma wat ze het dier aandoen.

De vele problemen met het gebruik van Positieve Straf en Negatieve Bekrachtiging:
1) Zonder perfecte timing, intensiteit en consequentie komt de ʻtrainingʼ neer op niets minder dan mishandeling.
2) Het dier leert om de straffer te ontwijken om toch ongewenst gedrag te kunnen uitvoeren.
3) Deze technieken kunnen onomkeerbare emotionele schade aan het dier toebrengen.
4) Positieve Straf kan stresshormonen, opwinding en agressie verhogen.
5) Dieren kunnen gewend raken aan Positieve Straf – dit betekent dat de intensiteit van de straf steeds zwaarder moet worden om nog enig effect te sorteren als het dier eraan gewend raakt.
6) Je kunt de emotionele reactie van een dier om kinderen, volwassenen of andere dieren of dingen als bekrachtigend te ervaren niet veranderen met Positieve Straf; je kunt alleen gestraft gedrag onderdrukken.
7) Positieve Straf kan zorgen dat een hond zijn waarschuwingssignalen niet meer laat zien voordat hij bijt.
8) Honden die met straf getraind worden kunnen zich gevangen voelen door hun geleiders, omdat de beslissing om een Blijf af te breken of bij de geleider weg te gaan (bijvoorbeeld om een vervelend kind te ontwijken) straf kan veroorzaken. Dieren die het gevoel hebben niet te kunnen ontsnappen, zullen eerder bijten dan ontwijken.
9) Opzettelijke straf kan het gedrag wat je wilt stoppen juist doen toenemen, omdat straf inhoud dat je de hond op een of andere manier aandacht geeft.
10) De aanwezigheid van de straffer wordt minder bekrachtigend voor het dier. Als je straf met je dier gebruikt is het moeilijker om te ʻwinnenʼ van andere bekrachtigende zaken in de omgeving. Je hond zal dan andere stimuli in de omgeving meer bekrachtigend vinden dan jou, omdat de hond je steeds meer met straf associeert en steeds minder met beloning.
11) Honden die getraind zijn met Positieve Straf, vinden het moeilijk om zelf gedrag aan te bieden wanneer jij dat vraagt, waardoor complexe gedragingen moeilijk te trainen zijn.
12) Geleiders die Positieve Straf gebruiken, zullen hun dieren eerder en gemakkelijker straffen in de toekomst, omdat straf een Positieve Bekrachtiging wordt voor de geleider. Met andere woorden, Positieve Straf gebruiken verandert je eigen gedragspatronen.
13) Om Negatieve Bekrachtiging te kunnen gebruiken, moet je altijd eerst Positieve Straf gebruiken.

Tot besluit; Progressive Reinforcement Training is geen toegeeflijke vorm van training. De trainer zorgt ervoor dat elk gedrag consequenties heeft en draagt de rol van sympathieke leider en gids, door gebruik te maken van deze ethische en op wetenschappelijk bewijs gestoelde methodes.

Reacties